Trưng Trắc Và Trưng Nhị

     

Hai Bà Trưng (ý là nhì bà sở hữu họ Trưng; 13 tháng 9 năm 14 – 5 tháng 3 năm 43) là tên chỉ thông thường hai người mẹ Trưng Trắc (徵側) cùng Trưng Nhị (徵貳), nhì người thiếu phụ được đánh giá là hero dân tộc của fan Việt. Vào sử sách, nhì Bà được nghe biết như là đa số thủ lĩnh khởi binh kháng lại chính quyền đô hộ của Đông Hán, lập ra một giang sơn với đế kinh tại Mê Linh và Trưng Trắc tự phong là thiếu nữ vương.

Bạn đang xem: Trưng trắc và trưng nhị


Sơ lược về nhì Bà Trưng

Hai Bà Trưng (chữ Nôm: ?婆徵) là thời kỳ xen giữa Bắc trực thuộc lần 1 và Bắc nằm trong lần 2 trong lịch sử dân tộc Việt Nam. Đây là tên gọi chung của hai bà bầu Trưng Trắc (chữ Hán: 徵側) với Trưng Nhị (徵貳), là nhân vật dân tộc của fan Việt, hầu hết thủ lĩnh khởi binh chống lại nhà Đông Hán của Trung Quốc, lập ra một non sông với đế kinh tại Mê Linh và tự phong là đàn bà vương.

*

Sau lúc cuộc khởi nghĩa này bị quân Đông Hán dưới sự chỉ đạo của Mã Viện tấn công bại, tục truyền rằng vì không thích chịu qua đời phục, 2 bà trưng đã gieo bản thân xuống chiếc sông Hát Giang tuẫn tiết, địa điểm Hát Môn – Hát Giang là nơi thánh tích nhị Bà dựng cờ khởi nghĩa chống quân Đông Hán xâm lược cùng cũng là khu vực Hai Bà hóa trang vào cõi bất diệt.

Ngoài bao gồm sử, cuộc sống và sự nghiệp của 2 bà trưng được phản chiếu trong không ít ngọc phả cùng thần phả. Do sự thiếu thốn thống độc nhất giữa các nguồn tài liệu, nhiều sử gia đã dùng nguồn thần phả, ngọc phả bổ sung cho cuộc khởi nghĩa hai Bà Trưng.

Nguồn gốc, tên gọi của nhị Bà Trưng

Quận Giao Chỉ được xác định vị trí là khu đất Bắc Bộ nước ta và 1 phần phía tây-nam tỉnh Quảng Tây (Trung Quốc) hiện tại nay. Bộ sử cổ độc nhất của nước ta đề cập đến hai bà trưng là Đại Việt sử lược. Theo sách này, Trưng Trắc là con gái Lạc tướng làm việc Mê Linh, lấy ông chồng là Thi Sách ở huyện Chu Diên.

Theo Đại Việt sử ký toàn thư, hbt hai bà trưng vốn bọn họ Lạc, là dòng dõi Lạc tướng ở Mê Linh. Trưng Trắc là vk của Thi Sách ở huyện Chu Diên. Thi Sách cũng là con Lạc tướng, nhỏ hai nhà tướng kết bạn với nhau. Lúc lên ngôi, nhì Bà bắt đầu đổi sang họ Trưng.

Truyền thuyết chứng thực quê nội 2 bà trưng ở xã Hạ Lôi cùng quê ngoại nhị Bà ngơi nghỉ làng nam giới Nguyễn thuộc tía Vì, Hà Nội2 .

Mẹ nhì Bà là Man Thiện, được thần phả đề tên là è Thị Đoan.

Tuy nhiên, theo những sử gia hiện tại đại, thời đầu công nguyên, người Việt chưa có họ. Tên è cổ Thị Đoan của mẹ hai Bà chỉ là tên thần phả đặt sau này, khoảng chừng thế kỷ 17, 18. Cả tên Man Thiện nghĩa là người Man tốt, rất có thể do fan Hán call . Còn thương hiệu của nhị Bà, có nguồn gốc từ nghê dệt lụa truyền thống lâu đời của Việt Nam, giống như như bí quyết đặt tên theo các loài cá của những vua bên Trần sau này vốn xuất thân tự nghề chài lưới.

Xưa tê nuôi tằm, tổ kén giỏi gọi là kén chắc, tổ kén yếu hơn hotline là kén nhì; trứng ngài tốt gọi là trứng chắc, trứng ngài hèn hơn hotline là trứng nhì. Vì đó, theo Nguyễn khắc Thuần, tên nhị bà vốn rất giản dị là Trứng có thể và Trứng Nhì, phiên theo giờ đồng hồ Hán hotline là Trưng Trắc với Trưng Nhị.

Khi chữ Hán không được truyền bá hoặc chưa tồn tại điều kiện thấm sâu vào dấn thức thôn hội thì xu hướng đặt tên người rất giản dị và đơn giản và mộc mạc, biểu đạt sự lắp bó với cuộc sống thường ngày đời hay và xu thế này còn thường xuyên trong các thế hệ sau. Sau này các sử gia phương Bắc viết chệch tên hai bà thành Trắc và Nhị với nghĩa “phản trắc” cùng “nhị tâm”.

Tên của ông Thi Sách, theo Thủy gớm chú của trung hoa xác định: ông chồng bà Trưng Trắc thương hiệu là Thi .

Quá trình khởi nghĩa

Do cơ chế đồng hóa gắt gao và bóc tách lột hà khắc ở trong phòng Đông Hán so với người Việt trên Giao Chỉ đương thời, những Lạc tướng fan Việt link với nhau để cản lại nhà Hán. Trưng Trắc kết thân với nam nhi Lạc tướng nghỉ ngơi Chu Diên là Thi Sách, hai công ty cùng có chí hướng chống Hán. Khoảng năm 39-40, nhằm trấn áp người việt nam chống lại, Thái thú sơn Định giết thịt Thi Sách.

*

Trưng Trắc và các Lạc tướng tá càng căm thù, thuộc Trưng Nhị có quân bạn dạng bộ về duy trì Hát Giang nay là thôn Hát Môn thị xã Phúc thọ Hà Nội. Sau một thời gian chuẩn bị, tháng hai năm 40, 2 bà trưng chính thức phát đụng khởi nghĩa cản lại nhà Đông Hán. Cuộc khởi nghĩa được sự tận hưởng ứng của tương đối nhiều đội quân cùng nhân dân các nơi trực thuộc Âu Lạc với Nam Việt cũ. Quân nhị Bà đánh hãm trị sở Luy Lâu.

Tô Định nên chạy về phái mạnh Hải (Trung Quốc). Những quận nam giới Hải, Cửu Chân, Nhật Nam, đúng theo Phố các hưởng ứng. Nhị bà rước được 65 thành sinh hoạt Lĩnh Nam. Trưng Trắc trường đoản cú lập làm cho vua, xưng là Trưng người vợ Vương (hay Trưng Vương).

Sự cai trị

Hai Bà Trưng cai trị lãnh thổ vùng Lĩnh phái nam của người Việt tương tự với bộ Giao Chỉ ở trong nhà Hán trong 3 năm. Thời hạn cai trị ngắn ngủi và yêu cầu toan tính sẵn sàng chống lại cuộc chiến trong phòng Hán khiến Hai Bà Trưng ko có chuyển động gì đáng kể trong việc xây dựng bờ cõi mà mình cai quản.

Do thời gian cai trị của hbt hai bà trưng không dài và không thể tài liệu để phục sinh lại khối hệ thống tổ chức bộ máy thời nhì Bà Trưng. Mặc dù nhiên, những sử gia địa thế căn cứ trên các sử liệu tương quan đến sự cai trị ở trong phòng Hán trước và sau thời hbt hai bà trưng cho rằng, về cơ phiên bản Hai Bà Trưng vẫn gia hạn hệ thống cai quản của bên Hán trước đó, do tín đồ Việt sở hữu

Các quận, huyện vì nhà Hán lập ra trên đất Âu Lạc cùng Nam Việt cũ, trên cơ sở những “bộ” thời Văn Lang với Âu Lạc được kế thừa. Sử sách chứng thực Hai Bà đóng đô ở thị trấn Mê Linh ở trong quận Giao Chỉ.

56 huyện thành mà hbt hai bà trưng giành được trong những quận: Quận Giao Chỉ, quận Cửu Chân, quận Nhật Nam, quận vừa lòng Phố, quận yêu thương Ngô, quận Uất Lâm, quận phái nam Hải.

Quân đội, kinh tế tài chính và chính sách pháp

Đội ngũ các cánh quân bắt đầu tập hợp của những Lạc hầu, Lạc tướng, thủ lĩnh địa phương chưa tồn tại điều kiện tổ chức triển khai theo kiểu thiết yếu quy thành các đơn vị, quân thứ mẫu mã hệ thống, cấp bậc quy củ như các triều đại sau này. Thành phần chúng ta gồm dân gian trong kẻ, chạ… gia nô, nô tỳ ở trong quyền làm chủ của các thủ lĩnh vùng. Những sử gia nhìn nhận và đánh giá lực lượng new họp này chưa được tổ chức ngặt nghèo nên có những yếu điểm bộc lộ trong cuộc chiến chống Mã Viện sau này

Sử sách chỉ lưu lại một sự khiếu nại duy nhất tương quan tới kinh tế thời hbt hai bà trưng là Trưng vương mang đến xá thuế trong 2 năm cho dân chúng.

Luật pháp chưa tồn tại văn bạn dạng chính thức. Các sử gia xác minh luật thời hai Bà Trưng là 1 trong những thứ “tập quán pháp”, “luật tục” của rất nhiều đời trước được phục sinh và sử dụng quản lý và điều hành xã hội.

Hậu Hán thư của Phạm Việp dẫn lời tâu báo của Mã Viện lên Hán quang đãng Vũ Đế rằng phép tắc Việt khác với hiện tượng nhà Hán mang lại hơn 10 điều.

Khởi nghĩa phòng Hán

Năm 19 tuổi, Trưng Trắc được giữ hộ cho con trai quan Lạc tướng huyện Chu Diên là Thi Sách tức là năm Canh Thìn (32. CN). Vợ ông chồng đoàn tụ mới được vài ba năm thì Thi Sách bị đánh Định làm thịt chỉ vì nhỏ hai nhà tướng kết thân với nhau, đổi mới một lực lượng lớn, không tồn tại nơi cho việc thống trị ở trong phòng Hán.

Xem thêm: " Or Else Nghĩa Là Gì ? Otherwise Vs Or Else Otherwise Vs Or Else

Căm giận quân giặc bạo ngược, vì chưng nợ nước ni lại thêm côn trùng thù nhà, bà Trắc đã cùng rất em là Nhị phát động trong toàn quận Giao Chỉ, tập hợp các Lạc hầu, Lạc tướng, kêu gọi quân sĩ với nhân dân nổi lên cùng đánh giặc. Những quận Cửu Chân, Nhật nam được tin quận Giao Chỉ khởi nghĩa đều nổi lên hưởng ứng.

“Một xin rửa không bẩn nước thù

Hai xin dựng lại nghiệp xưa chúng ta Hùng

Ba kêu oan ức lòng chồng

Bốn xin vẻn vẹn sở công lênh này”

Bà Trưng Trắc thực hiện tổ chức cất tích lương thực, đi lại thu cần sử dụng các hero hào kiệt trung thiên hạ, những người cùng chí hướng, chiêu binh tuyển tướng mạo ở các địa phương, nên bạn theo về ngày 1 đông.Tháng 3 năm 40, hai bà trưng phất cờ khởi nghĩa ở huyện Mê Linh.

Cuộc khởi nghĩa 2 bà trưng được chia thành 2 giai đoạn:

Lần 1: Năm 40, sau Công Nguyên

Hai Hà Trưng là Trưng Trắc cùng Trưng Nhị phất cờ khởi nghĩa vào mùa xuân năm 40 trên Hát Môn (nay là thôn Hát Môn – Phúc lâu – Hà Nội).

Cuộc khởi nghĩa của 2 bà trưng bùng nổ với thu hút được nhân kiệt khắp khu vực về gia nhập. Nghĩa binh đã lập cập đánh bại được quân nhà Hán, thống trị Mê Linh, rồi tiến về Cổ Loa với Lụy Châu. Quan thái thú đánh Định quăng quật thành, chạy trốn về nam Hải. Quân Hán ở các quận thị xã khác cũng chạm chán thất bại. Cuộc khởi nghĩa hbt hai bà trưng năm 40 cho đây đã chiếm hữu được thành công hoàn toàn.

Lần 2: Năm 42, sau Công Nguyên

Năm 42, công ty Hán tăng cường chi viện, Mã Viện là người lãnh đạo cánh quân xâm lăng này tất cả có: 2 vạn quân tinh nhuệ, 2.000 xe thuyền và những dân phu. Chúng tiến công quân ta ở phù hợp Phố, quần chúng ở phù hợp Phố đã dũng cảm chống trả mà lại vẫn gặp mặt thất bại trước quân Hán.

Sau khi sở hữu được Hợp Phố, Mã Viện đã phân tách quân thành 2 đạo thủy cỗ tiến Lục Đầu và chạm mặt nhau trên Lẵng Bạc:

Đạo quân bộ: đi men theo con đường biển, lẻn qua Quỷ Môn Quan để xuống Lục Đầu.

Đạo quân thủy: đi trường đoản cú Hải Môn vượt biển khơi tiến trực tiếp vào sông Bạch Đằng, tiếp nối từ Thái Bình tăng trưởng Lục Đầu.

*

Sau khi nhận ra tin tức, hai bà trưng kéo quân từ bỏ Mê Linh về nghênh chiến cùng với địch tại Lẵng Bạc. Quân ta kéo dài được Cổ Loa và Mê Linh nhưng mà Mã Viện liên tiếp đuổi theo buộc quân ta buộc phải lùi về Cẩm Khê (nay thuộc bố Vì – Hà Nội). Mon 3 năm 43, hai bà trưng hy sinh ở Cẩm Khê. Cuộc binh cách vẫn kéo dãn dài đến mon 11 năm 43 kế tiếp mới bị dập tắt.

Đánh giá

Sử gia Lê Văn Hưu viết trong Đại Việt sử ký kết toàn thư :

“Trưng Trắc, Trưng Nhị là bọn bà, hô một giờ đồng hồ mà các quận Cửu Chân, Nhật Nam, hợp Phố, thuộc 65 thành làm việc Lĩnh Ngoại đầy đủ hưởng ứng, vấn đề dựng nước xưng vương dễ dàng như trở bàn tay, rất có thể thấy hình núm đất Việt ta đầy đủ dựng được nghiệp bá vương. Tiếc rằng nối sau bọn họ Triệu cho đến trước chúng ta Ngô, trong khoảng hơn nghìn năm, bầy đàn ông chỉ cúi đầu bó tay, làm tôi tớ cho những người phương Bắc, há chẳng hổ hang với hai mẹ họ Trưng là bầy bà xuất xắc sao? Ôi ! hoàn toàn có thể gọi là tự vứt đi đời vậy.”

Theo sử gia Nguyễn Nghiễm thời Lê trung hưng:

“Trưng Vương được coi là dòng dõi bậc thần minh, nhân lòng dân oán hận, nổi giận, khích lệ người cùng thông thường mối thù. Nghĩa quân đi cho đâu sát xa phần nhiều hưởng ứng, 65 thành ngoài miền Ngũ Lĩnh 1 trong các buổi sớm đều thu phục được, người dân chịu đựng khổ trường đoản cú lâu, không khác gì đã ra khỏi vực thẳm được thấy phương diện trời.

Bà trái là bậc hero khí khái hơn người. Tuy rằng quân new tập hợp, bị tan tan khi đang thành công, cũng làm hả được lòng căm phẫn của thần dân một chút… Khi giang sơn bị chìm đắm, thì số đông lại được phục sinh do một cô bé chúa sinh sống Mê Linh. Thời điểm đó bậc nam nhi mày râu buộc phải cúi đầu ngoan ngoãn tuân theo không dám làm gì, chẳng xứng đáng thẹn lắm sao?”

Vua từ Đức viết vào Khâm định Việt sử Thông giám cương mục:

“Hai Bà Trưng nằm trong phái quần thoa, cầm mà hăng hái quyết chổ chính giữa khởi nghĩa, có tác dụng chấn cồn cả triều đình Hán. Dẫu rằng quyền năng cô đơn, không gặp gỡ thời thế, nhưng lại cũng đủ có tác dụng phấn khởi lòng người, giữ danh sử sách. Tề những đàn nam tử râu ngươi mà chịu đựng khép nép làm tôi tớ tín đồ khác, chẳng rất nhiều mặt dày thẹn chết lắm!”

Góc liếc qua sử liệu của Trung Quốc

*

Nguồn sử liệu thứ nhất đề cập mang đến chị em 2 bà trưng là cuốn Hậu Hán Thư viết vào cầm cố kỷ thứ 5 (sau Công nguyên) vị học giả Phạm Diệp, cuốn sách nói về lịch sử dân tộc nhà Hán từ năm 6 cho 189 AD. Những tài liệu cổ của china đề cập mang đến 2 bà bầu Bà Trưng hơi ngắn gọn, được search thấy vào 2 chương của Hậu Hán Thư biểu thị về cuộc khởi nghĩa của 2 bà thời kỳ công ty Tây Hán.

Ở chương 86 của Hậu Hán Thư, với tiêu đề: “Lịch sử về tộc dã man phía Nam và Tây Nam” (Biographies of the Southern và the Southwestern Barbarians) tất cả viết:

Vào năm trang bị 16 Hán Vũ Đế (40 AD), sinh hoạt quận Giao Chỉ bao gồm hai người lũ bà là Trưng Trắc với Trưng Nhị sẽ nổi loạn và tấn công thủ bao phủ của quận. Trưng Trắc là đàn bà của Lạc Tướng thị xã Mê Linh, bà là vợ của Thi Sách. Bà ta là một trong chiến binh tàn bạo. Tô Định Thái Thú của quân Giao Chỉ sẽ dùng pháp luật để kiềm chế bà ta. Dẫu vậy bà ta lại càng hung dữ và kháng đối hơn.

Những tộc trưởng man rợ ở quận Cửu Chân, Nhật Nam, vừa lòng Phố dự vào với bà ta, với bà ta đã giành được 65 thành trì và trở thành phái nữ vương. Cơ quan ban ngành của quận Giao Chỉ và các quận không giống chỉ rất có thể phòng thủ nhằm tự đảm bảo mình. Hán Vũ Đế do vậy đã ra lệnh cho quận ngôi trường Sa, thích hợp Phố với Giao Châu chuẩn bị xe kéo, thuyền bè giao hàng cho xây dựng cầu đường, nhằm mở lối trải qua núi nhằm nâng cao công tác vận lương.

Năm máy 18 (42 AD), Vũ Đế không đúng Phục cha tướng quân Mã Viện cùng Phù Lạc hầu lưu giữ Long dẫn rộng 1 vạn quân từ quận trường Sa, Quý Dương, nam giới Ninh, yêu mến Ngô. Vào mùa hè năm 43, Mã Viện tái chỉ chiếm Giao Chỉ và diệt Trưng Trắc, Trưng Nhị, và đông đảo kẻ khác ở đều vùng rải rác. Quanh vùng biên giới đó vì vậy đã được bình định.

Di sản

Hai Bà Trưng được coi là hero dân tộc của Việt Nam, và được phụng dưỡng tại các đền thờ, trong những số đó lớn tốt nhất là Đền Hát Môn thờ hbt hai bà trưng tại thôn Hát Môn, ở huyện Phúc Thọ, hà nội và Đền 2 bà trưng ở quận hai Bà Trưng, Hà Nội, đền hai bà trưng tại làng mạc Hạ Lôi, xóm Mê Linh, thị xã Mê Linh, Vĩnh Phúc nay là Mê Linh, thành phố hà nội – quê hương của nhị bà.

Theo ghi dìm của sử gia Ngô Thì Sĩ, từ không ít thế kỷ trước lúc đền thờ 2 bà trưng được lập ra, vì 2 bà trưng chết vị binh đao nên đền thờ kiêng red color là màu máu: hương án hồ hết sơn color đen, không có màu đỏ; fan dân địa phương cũng không dám mặc áo đỏ, kể toàn bộ cơ thể đến viếng thăm ví như mặc áo đỏ bắt buộc cởi quăng quật để bên ngoài theo lệ cấm.

Ngoài ra, tại tỉnh hồ Nam (Trung Quốc) hiện nay vẫn còn miếu thờ Trưng vương vãi (miếu này đã có được kiểm triệu chứng bởi hai đơn vị nho đi sứ chính là Nguyễn Thực và Ngô Thì Nhậm) bởi vì những cừ súy bị bắt về khu đất Hán sau khoản thời gian khởi nghĩa của 2 bà trưng thất bại lập ra để tưởng nhớ về quê hương và cũng là bộc lộ tinh thần bất khuất của người việt nam thời nhị Bà Trưng.

Các danh xưng của hbt hai bà trưng (Trưng Trắc, Trưng Nhị, Trưng Vương, nhị Bà Trưng) còn được để cho các trường học, mặt đường phố, phường, xã, quận… làm việc Việt Nam.

Các mẩu truyện về nhị Bà Trưng, Bà Triệu, và các nữ tướng khác được một số sử gia trích dẫn để gia công bằng chứng cho luận điểm rằng xã hội nước ta trước khi bị Hán hóa là một xã hội mẫu hệ (hay còn gọi là chế độ mẫu hệ), trong những số ấy phụ nữ rất có thể giữ vai trò chỉ đạo mà không gặp mặt trở ngại.

Nhiều tác phẩm, sách, kịch, nhạc,… viết hoặc phụ thuộc vào hai bà làm cho nhân đồ chính. Vở cải lương giờ đồng hồ trống Mê Linh về cuộc khởi nghĩa của nhị bà là 1 vở cải lương bom tấn tại Việt Nam.

*

Đại nam giới quốc sử diễn ca bao gồm đoạn nhắc về cuộc khởi nghĩa của hai Bà Trưng đã trở thành quen thuộc so với người Việt:

Bà Trưng quê sống Châu PhongGiận bạn tham bạo thù ck chẳng quênChị em nặng trĩu một lời nguyềnPhất cờ nương tử nuốm quyền tướng quânNgàn Tây nổi áng phong trầnẦm ầm binh mã xuống gần Long BiênHồng quần nhẹ cách chinh yênĐuổi ngay Tô Định, dẹp lặng biên thànhKinh kỳ đóng góp cõi Mê LinhLĩnh phái nam riêng một triều đình nước taBa thu đảm trách sơn hàMột là báo phục hai là Bá VươngUy danh rượu cồn tới Bắc PhươngHán không đúng Mã Viện phát xuất tấn côngHồ Tây đua sức vẫy vùngNữ nhi địch với nhân vật được sao!Cẩm Khê mang lại lúc hiểm nghèoHai Bà thất cầm cố cùng liều với sông!Trước là nghĩa, sau là trungKể trong kế hoạch sử anh hùng ai hơn.

Hàng năm, vào ngày 6 mon 3 âm lịch, là ngày giỗ xuất xắc là lễ hội tưởng nhớ hai Bà (cũng là Ngày phụ nữ Việt phái mạnh tại khu vực miền nam trước kia) được tổ chức tại miền nam Việt nam trước năm 1975 và hiện thời tại các nơi vào nước vn cũng như xã hội người Việt tại nước ngoài.

Xem thêm: Những Câu Nói Hay Về Đồng Cảm Và Sẻ Chia, Danh Ngôn Chia Sẻ

Nhận định

Hai Bà Trưng cùng hàng chục, hàng nghìn nữ tướng, cả một đội ngũ đông đảo đàn bà Việt nam giới tham gia trào lưu kháng Hán, góp phần tạo đề xuất truyền thống nhân vật bất khuất cho giới mình và cho tất cả dân tộc mình. Nguyên tắc Mẹ và sắc thái bình quyền trai gái in đậm đường nét trong nền văn hóa dân tộc – dân gian việt nam đến nỗi nhiều học giả mang lại rằng đó là điểm thừa trội không hề phải tranh cãi gì nữa của việt nam so với trung quốc và phương Tây.

“ … trong khoảng năm đồ vật 40 sau Công nguyên, hai bà bầu người vn là hbt hai bà trưng đã vực dậy khởi nghĩa phòng ngoại xâm, thức tỉnh ý thức độc lập. Đó là lần thứ nhất trong lịch sử vẻ vang mà tín đồ dân vn đứng lên do nền chủ quyền cũng như niềm từ hào của mình”