Hệ Sinh Thái Rừng Nhiệt Đới Ở Việt Nam

     
*

*

hiện trạng hệ sinh thái ở Việt Nam: Những thách thức và khuyến nghị một số phương án phục hồi

Tóm tắt

Năm 2021 là năm được phối hợp quốc phát động cho một thập kỷ (2021 - 2030) phục hồi của các hệ sinh thái (HST) trên cầm cố giới, giúp xóa đói, sút nghèo, ứng phó với thay đổi khí hậu (BĐKH) và ngăn chặn sự xuất xắc chủng của tương đối nhiều loài sinh vật. Là một quốc gia có HST nhiều dạng, phong phú, có mức giá trị ĐDSH cao, dẫu vậy trước các áp lực ngày càng tăng do hoạt động của con người và tình trạng BĐKH, nước ta đang cố gắng để bảo tồn, phục hồi những HST, nét trẻ đẹp của từ bỏ nhiên, tìm hiểu phát triển bền vững.

Bạn đang xem: Hệ sinh thái rừng nhiệt đới ở việt nam

Từ khóa: Hệ sinh thái, thách thức, giải pháp phục hồi.

Hiện trạng những HST trên Việt Nam

hoàn toàn có thể nói, địa hình với khí hậu của việt nam đã tạo ra sự phong phú của những HST tự nhiên và thoải mái trên phần châu lục và trên biển. Một số trong những HST vĩ mô của Việt Nam tương xứng với biện pháp phân loại thế giới như sau:

Bảng 1: các HST mô hình lớn ở Việt Nam

STT

HST vĩ mô

Khu vực phân bố

1

HST núi

Miền núi phía Bắc, Miền Trung, Tây nguyên

2

HST đồi

Các tỉnh Trung du

3

HST ven sông

Dọc những con song lớn

4

HST nước nội địa

Các ao, hồ, khu đất ngập nước

5

HST nông nghiệp

Đất trồng, cánh đồng

6

HST nông thôn

Các làng, xã

7

HST thành thị

Các thành phố, thị trấn, thị tứ

8

HST mỏ

Các mỏ khai khoáng, than, Boxit

9

HST rừng

Các khu vực có rừng

10

HST đồng cỏ

Các đồng cỏ

11

HST ven biển

Các vùng ven biển

12

HST đảo

Các hòn đảo

13

HST nước mặn

Các vịnh, biển

14

HST rừng ngập mặn

Các vùng đồi núi ngập mặn

Ở Việt Nam, có tương đối nhiều HST mô hình lớn khác nhau, mặc dù nhiên, tác giả chỉ điểm 14 HST mô hình lớn như trên. Nếu đối chiếu tới các HST vừa và vi mô, đã còn không hề ít HST không giống nữa. Sau đây, người sáng tác chỉ phân tích một vài HST vĩ mô như HST rừng, HST khu đất ngập nước với HST nước mặn.

HST rừng

 HST rừng (HSTR) chiếm tỷ lệ lớn sinh sống Việt Nam, bao hàm các thứ hạng HST: Rừng bí mật thường xanh mưa độ ẩm nhiệt đới; rừng kín đáo nửa rụng lá ẩm nhiệt đới; rừng lá rộng thường xuyên xanh bên trên núi đá vôi; rừng lá kim từ nhiên; rừng thưa cây họ dầu; rừng khô hạn tự nhiên; rừng tràm đầm lầy nước ngọt; rừng tre, nứa; rừng ngập mặn. Lân cận các kiểu HSTR trên, các nhà kỹ thuật còn phân chia 14 kiểu thảm thực đồ rừng theo các yếu tố sinh thái. Dựa trên các yếu tố thoải mái và tự nhiên về khí hậu, địa hình, địa chất, thổ nhưỡng trên phần lục địa vn cho thấy, tất cả 8 vùng sinh thái xanh lâm nghiệp với 47 đái vùng có những đặc trưng riêng biệt về hình trạng thảm thực vật với cảnh quan.

Các vùng rừng núi ở vn là vị trí cư trú với sinh sinh sống của hầu hết các loài động, thực đồ gia dụng hoang dã trên cạn, đồng thời cũng chính là nơi gồm ĐDSH cao nhất. Năm 1990, diện tích rừng là 9.175.000 ha, độ phủ của rừng chỉ chiếm phần 27,8%, nhưng nhờ trở nên tân tiến trồng rừng mà đến năm 2017, diện tích s rừng tăng thêm 14.415.381 ha cùng độ phủ đạt 41,45%. Mặc dù nhiên, số liệu này vẫn còn đấy thấp so với yêu cầu bởi diện tích đất trống, đồi núi trọc vẫn còn tới rộng 2 triệu ha (Bộ NN&PTNT, 2017).

trên cơ sở các nhóm nhân tố sinh thái khác nhau, những tác giả đã phân chia thảm thực vật dụng rừng nước ta thành 8 HST nhà yếu dựa vào điều kiện sinh thái xanh và đặc điểm kết cấu nội tại của mỗi kiểu. Từng HST được xem như là một mẫu mã rừng chính, mỗi giao diện rừng còn có các hình trạng phụ miền và những ưu hợp thông tư mỗi HST được biểu đạt kỹ theo các đặc điểm phân bố, sinh thái xanh và cấu trúc như: Rừng kín thường xanh mưa độ ẩm nhiệt đới; Rừng kín nửa rụng lá ẩm nhiệt đới; Rừng lá rộng thường xanh trên núi đá vôi; Rừng lá kim từ bỏ nhiên; Rừng thưa cây chúng ta dầu; Rừng ngập mặn; Rừng tram; Rừng tre nứa (Nguyễn Ngọc Lung với nnk, 2010).

HST dất ngập nước

giải đáp kỹ thuật phân nhiều loại đất ngập nước (ĐNN) của Tổng cục môi trường được dùng cho các hoạt động liên quan mang lại điều tra, thống kê, kiểm kê ĐNN ship hàng công tác bảo đảm ĐDSH với sử dụng khôn khéo tài nguyên ĐNN. Theo đó, khối hệ thống phân một số loại ĐNN sinh hoạt Việt Nam bao gồm 3 đội với 26 kiểu, vào đó, các kiểu HST tương tự với những HST vi mô: team 1, ĐNN ven bờ biển có 9 hình trạng (thảm cỏ biển, rạn san hô, các vùng cửa sông, rừng ngập mặn (RNM), đầm phá, vùng đại dương nông, địa hình các-xtơ, vách đá, đất vùng gian triều); nhóm 2, ĐNN trong nước gồm 8 dạng hình (sông suối bao gồm nước hay xuyên, nước theo mùa, hồ, than bùn, ĐNN có cây bụi, cây gỗ, khu nước nóng, khối hệ thống tủy văn ngầm); đội 3, ĐNN tự tạo có 9 đội (nuôi trồng thủy sản nước mặn, nợ, đồng cói, đồng muối, nuôi trồng thủy sản nước ngọt, đất nông nghiệp, hồ nhân tạo, moong khai quật khoáng sản, vũng nước thải, sông đào) (Bộ TN&MT, 2013).

*

Hình 1. Diễn biến diện tích RNM giai đoạn 2010 - 2017

(Nguồn báo cáo Bộ NNPTNT, 2018)

Các nghiên cứu mang lại thấy, từ năm 1975, diện tích RNM bị suy giảm chủ yếu do bị chặt phá để nuôi tôm, thủy sản và bi chuyển đổi mang lại xây dựng cơ sở hạ tầng, quần thể dân cư, khiếp tế khác. Đến năm 2016, 2017, diện tích RNM tăng là do chuyển động trồng rừng mới trên đất mới bồi.

Thảm cỏ biển khơi ven bờ vn có 14 loài, phân bổ ở phần đông các vùng nước triều thuộc một số loại thủy vực ven bờ và ven các đảo Việt Nam, trừ vùng triều ở các cửa sông lớn là sông Hồng ở phía Bắc, sông Cửu Long ở phía Nam. Đây là HST có năng suất sinh học cao, đồng thời có hệ động vật biển sống vào thảm khá nhiều dạng. Quần làng mạc sinh thiết bị trên các thảm cỏ biển ở nước ta ước tính ngay sát 1.500 loại sinh vật khác nhau, trong số đó các thảm cỏ ven bờ có hơn 1.000 chủng loại (Cao Văn Lương và nnk. (2014). Những khu vực có thảm cỏ với diện tích lớn, tập trung hiện nay chỉ còn trong số đầm phá ven bờ miền Trung, chiếm khoảng tầm hơn 75% tổng diện tích những thảm cỏ ven bờ.

 HST biển khơi

Vùng biển việt nam có bờ biển dài hơn 3.260 km với hơn 3.000 hòn đảo lớn, nhỏ tuổi ven bờ và hai quần đảo Hoàng Sa, ngôi trường Sa. Vùng biển độc quyền kinh tế của nước ta rộng bên trên 1 triệu km2. Trên đại lý về đk tự nhiên, môi trường thiên nhiên biển với giới sinh thứ biển, vùng biển vn có khoảng tầm 20 hình dáng HST biển. Các HST biển điển hình nổi bật ở đới ven bờ như bãi triều, RNM cửa sông, đầm phá, vũng, vịnh biển, tùng, áng, rạn san hô, thảm cỏ biển… ngoài ra, còn những HST vùng nước quanh các đảo ven bờ, đảo xa bờ, đặc biệt vùng nước và vùng đáy biển lớn sâu (vùng đại dương quanh các quần hòn đảo Hoàng Sa cùng Trường Sa) (Báo cáo ĐDSH quốc gia, 2018).

Tuy chưa có tài liệu bao gồm thống phân các loại HST biển cả (ngoại trừ tài liệu về phân một số loại ĐNN), nhưng những nhà công nghệ cũng xác minh vùng biển việt nam có khoảng tầm 20 thứ hạng HST điển hình, phân bố trên 1 triệu km2, cùng với 11.000 chủng loại sinh đồ vật cư trú, trong đó có khoảng 6.000 loài động vật hoang dã đáy; 2.038 loại cá; 653 loài rong biển; 657 loài động vật phù du; 537 loài thực đồ gia dụng phù du; 94 loại thực trang bị ngập mặn; 225 chủng loại tôm biển... Kế bên ra, cùng với 3.000 hòn đảo lớn, nhỏ ngoài khơi và vùng lãnh hải gắn thêm với bờ biển khơi rộng đến 226.000 km2 là nơi tất cả đặc trưng cho các HST hòn đảo (Báo cáo ĐDSH quốc gia, 2018).

Thách thức so với HST tại Việt Nam

mang dù, diện tích s rừng tăng tự 7,8 triệu ha (năm 1981) lên 14,6 triệu ha (năm 2019), nhưng hiện tượng lạ mất rừng vẫn cốt truyện phức tạp tại những nơi, từ bỏ vùng Tây Nguyên, Duyên hải khu vực miền trung và Đông nam giới bộ. Hiện tượng lạ mất rừng với phá vỡ vạc sự đính thêm kết những mảng rừng làm cho rừng trở yêu cầu manh mún, khá thịnh hành tại các khu rừng tự nhiên. Lân cận HSTR, BĐKH cũng làm cho các HST vùng bờ bị suy thoái và khủng hoảng và thu eo hẹp diện tích, nguồn lợi thủy thủy sản giảm sút. Các quần thể động, thực vật gồm xu hướng dịch chuyển ra xa khơi hơn do biến hóa cấu trúc hoàn giữ ven biển, chuyển đổi sự can dự giữa sông - biển lớn ở vùng cửa ngõ sông ven bờ và mất tới 60% những nơi cư trú tự nhiên.

cùng rất đó là sự việc suy giảm nhanh lẹ của HST san hô, thảm cỏ biển, ngoài nguyên nhân chủ yếu ớt là do hoạt động phát triển kinh tế tài chính của con người, BĐKH cũng là yếu tố lớn, đe dọa đến các HST đặc trưng này. Nhiệt độ nước biển cả tăng cao, cùng sự phản xạ mặt trời vượt kĩ năng chịu đựng của san hô, khiến chúng trở thành white color (hiện tượng tẩy white san hô). Những hoạt động phát triển tài chính của con fan đã phá hủy môi trường sống, có tác dụng suy giảm chất lượng nước cùng trầm tích. Sát bên đó, các buổi giao lưu của thiên tai như bão, buổi giao lưu của dòng chảy ven biển, sự chuyển động trầm tích cùng phù sa vào mùa lũ của các sông, tuyệt mực nước biển lớn dâng cao cũng chính là những tác hại đến các thảm cỏ biển. Vào khi, cơ cấu tổ chức ngành nghề, phương thức khai thác và tổ chức triển khai quy hoạch làm chủ vùng ven biển, vùng biển… không hợp lý, làm mất đi nơi cư trú, môi trường xung quanh bị ô nhiễm, dẫn tới cạn kiệt các HST với động, thực đồ dùng biển.

Đề xuất một số chiến thuật phục hồi HST

phục sinh HST có chân thành và ý nghĩa và mục đích đặc biệt đối với công tác làm việc bảo tồn ĐDSH và cuộc sống thường ngày con người, góp phục hồi những loài động, thực vật sẽ trên bờ tốt chủng, bức tốc làm giàu cảnh quan, cải tiến và phát triển các thương mại & dịch vụ HST khác nhau. Việc phục hồi sinh thái rất có thể có đóng góp lành mạnh và tích cực cho câu hỏi thích ứng với BĐKH trải qua việc tăng cường khả năng chống chịu với BĐKH và cung cấp dịch vụ HST, tăng kĩ năng hấp thụ cácbon của HST.

trên thực tế, HST là biến đổi động, luôn biến hóa theo thời gian và ko gian. Vị vậy, kim chỉ nam dài hạn của việc phục hồi chính là HST và chức năng của chúng trở lại như trước đó khi bọn chúng bị tổn thương, suy thoái. Thời gian qua, vấn đề trồng rừng mới, trồng rừng gỗ lớn theo hướng thâm canh, rừng phòng hộ ven biển đã làm được triển khai triển khai tại nhiều địa phương, đạt được một số tác dụng tích cực. Bên cạnh đó, việc phân tích xây dựng cùng áp dụng thử nghiệm các tế bào hình trồng, tái tạo rạn san hô cũng được một số cơ quan thực hiện với sự tham gia của cộng đồng, doanh nghiệp. Hiện nay, đã có một số tế bào hình kỹ thuật phục hồi rạn san hô được áp dụng ở những khu bảo tồn biển (KBTB) như Cù Lao Chàm (Đà Nẵng), Vịnh Nha Trang, hòn đảo Phú Quốc. Theo Ban thống trị KBTB xoay Lao Chàm, từ năm 2013 mang lại nay, đơn vị chức năng đã phối hợp với Viện Hải Dương học Nha Trang trồng được hơn 6.000 tập đoàn san hô tại khu vực Bãi Xếp, Hòn Lao, kho bãi Tra, bãi Nần, bãi Bắc (Nha Trang). Trên Phú Quốc, KBTB Phú Quốc cũng phối phù hợp với Viện thành phố hải dương học Nha Trang tổ chức triển khai làm 2 vườn ươm sinh vật biển dưới biển, sửa chữa cho đông đảo rạn san hô bị chết, lão hóa. San hô được cắt, tỉa từ trong vùng đệm rồi được gửi vào vùng lõi có 4 hòn đảo (hòn Vông, hòn Gầm Ghì, hòn Xưởng, hòn Móng Tay) để ươm với được bảo đảm nghiêm ngặt. Các tế bào hình phục hồi rạn sinh vật biển được thực hiện theo hướng xã hội hóa doanh nghiệp tham gia trồng san hô.

Rõ ràng, để tiến hành các chuyển động phục hồi HST được hiệu quả, điều đặc biệt nhất là những quyết sách khỏe mạnh của thiết yếu phủ, trong những số ấy phải nói tới là các chương trình hồi phục rừng vày Thủ tướng cơ quan chỉ đạo của chính phủ phát đụng (Chương trình số 327/1992 về lấp xanh đất trống đồi núi trọc; công tác 661 về trồng bắt đầu 5 triệu ha rừng; Đề án trồng 1 tỷ cây xanh đến năm 2025), qua đó, góp phần BVMT sinh thái, cải thiện cảnh quan cùng ứng phó với BĐKH. ở bên cạnh các công tác trồng rừng, cơ quan chính phủ cũng nhà động, tích cực tiến hành các chiến lược, kế hoạch, chương trình, đề án về bảo tồn, sử dụng chắc chắn ĐDSH, phục hồi các HST rừng, biển, ĐNN bị suy thoái; bảo tồn hiệu quả các loài và nguồn gen; xây dựng và ban hành nhiều văn bản pháp lý quan liêu trọng, kèm theo chính sách và cơ chế quản lý các HST, đặc biệt là các HST có mức ĐDSH cao, cơ mà rất nhạy cảm với tác động của nhỏ người như rừng tự nhiên, RNM, rạn san hô, thảm cỏ biển.

Xem thêm: Cách Học Tốt Hóa Học Lớp 8, Làm Thế Nào Để Học Tốt Môn Hóa Lớp 8

Để câu hỏi phục hồi những HST có được yêu ước đề ra, thời hạn tới, các cơ quan liên quan cần tập trung vào trong 1 số chiến thuật sau: tiếp tục hoàn thiện hệ thống chính sách, điều khoản về ĐDSH; quy hoạch bảo tồn ĐDSH trên cả nước; Thực hiện đồng nhất các nhiệm vụ, chú trọng các quy định về bảo đảm an toàn các cảnh quan thiên nhiên với ĐDSH, giảm những tác rượu cồn từ các hoạt động phát triển tài chính - làng mạc hội tới những HST, xem đầu tư vào vốn tự nhiên và thoải mái là giải pháp để thực hiện cải tiến và phát triển bền vững; Xây dựng chiến lược và Quy hoạch non sông về bảo tồn ĐDSH cho quá trình 10 năm tiếp theo, bảo vệ tính thống nhất, nhất quán trong công tác phục hồi các HST nhằm mục đích thực hiện tại mục tiêu quốc gia và quốc tế về phục hồi HST mang lại năm 2030; tăng tốc các giải pháp quản lý thích ứng với BĐKH, hướng dẫn áp dụng các phương án dựa vào thiên nhiên để bớt nhẹ tác động tới các HST; ảnh hưởng các vận động quan trắc, desgin cơ sở dữ liệu về ĐDSH nói tầm thường và HST nói riêng, làm các đại lý cho công tác quản lý, phục hồi; tiếp tục thúc đẩy sự hợp tác của những bên liên quan, bao gồm hợp tác quốc tế, sự kết hợp liên ngành, thu hút khu vực tư nhân và cộng đồng cùng gia nhập thực hiện. Đồng thời, tăng tốc năng lực làm chủ Nhà nước từ tw đến địa phương để cải thiện hiệu quả thống trị về các HST.

ở bên cạnh đó, cần phải có chương trình giang sơn về nghiên cứu, phân loại các HST tổng thể, lập bạn dạng đồ phân bố các HST, đánh giá tính tổn thương của những HST và tránh giảm sự trùng lặp trong cai quản lý, vạc triển; tăng tốc khung bền bỉ để review hoặc đo lường hiện trạng những HST, cùng để so sánh sự suy thoái và khủng hoảng giữa những quốc gia, các khu vực và các dạng HST.

Qua hồ hết dẫn liệu trên đến thấy, nước ta có sự phong phú và đa dạng các HST phệ ở các cấp độ khác biệt và chính phủ việt nam đã rất nỗ lực cố gắng trong công tác làm việc bảo tồn, gìn giữ và phục hồi các HST đó bằng cách đưa ra cá chiến thuật quan trọng như phục sinh HST, chính sách bảo tồn và công nghệ để tận hưởng ứng thập kỷ phục hồi HST tới năm 2030 của liên hợp quốc.

Kết luận

Ở Việt Nam, có nhiều HST vĩ mô khác biệt đặc trưng là các HST rừng, HST đất ngập nước cùng HST nước mặn.

bên trên cơ sở các nhóm nhân tố sinh thái không giống nhau và điểm lưu ý cáu trúc nội trên của từng kiểu, các tác đưa đã phân chia thảm thực thiết bị rừng nước ta thành 8 HST hầu hết và 14 hình dáng thảm thực vật.

HST ĐNN với HST nước mặn ở việt nam được tạo thành 3 team với 26 kiểu, vào đó, các kiểu HST tương tự với các HST vi mô: nhóm 1, ĐNN ven bờ biển có 9 kiểu, đội 2, ĐNN nội địa gồm 8 kiểu cùng Nhóm 3, ĐNN nhân tạo có 9 kiểu.

phần đông thách thức đối với HST thoải mái và tự nhiên của Việt Nam gia tăng do: sự gia tang số lượng dân sinh gây sức ép lên những HST(các vận động kinh tế, khai thác tài nguyên ko kiểm soát), các điều kiện thoải mái và tự nhiên và BĐKH cũng có tác dụng suy giảm tác dụng và cấu trúc của các HST (nhiệt độ nước biển khơi tăng, thiên tai, thảm họa, phản xạ mặt trời quá ngưỡng chịu đựng).

Để phục hồi hiệu quả các HST cần tập trung vào một vài giải pháp: tiếp tục hoàn thiện khối hệ thống chính sách, pháp luật về ĐDSH; thực hiện mục tiêu quốc gia và thế giới về phục sinh HST đến năm 2030; bức tốc các giải pháp thống trị thích ứng cùng với BĐKH; chế tạo cơ sở dữ liệu về ĐDSH cùng HST; liên hệ sự bắt tay hợp tác quốc tế; xây dừng chương trình nghiên cứu, phân loại các HST, lập phiên bản đồ phân bố những HST, đánh giá tính tổn thương của những HST.

PGS. TS. Lê Xuân Cảnh

Viện sinh thái xanh và tài nguyên sinh vật

Tài liệu tham khảo

Bộ TN&MT, 2013. Báo cáo quốc gia lần thứ 5 thực hiện Công ước ĐDSH, giai đoạn 2009 - 2013.

Bộ TN&MT, 2016. Báo cáo giữa kỳ về tình hình thực hiện Chiến lược quốc gia về ĐDSH đến 2020, tầm nhìn đến 2030.

Bộ TN&MT, 2018. Báo cáo ĐDSH quốc gia.

Ellenberg H., 1973. Versus einer Klassifikation der Okosysteme nach funktionalen Gesichtspunkten. In H. Ellenberg (ed) Okosystemforshung. Springer, Berlin/Heidelberg, pp 235-265.

Nguyễn Ngọc Lung, Đỗ Xuân Quát, Nguyễn Đình Sâm cùng nnk., 2010. Report cuối thuộc - Phân vùng sinh thái xanh lâm nghiệp ngơi nghỉ Việt Nam. Tài liệu của UN-REDD, RECFEE.

Xem thêm: Đổi Đuôi Mp4 Sang Avi Online, Chuyển Đổi Mp4 Sang Avi Trực Tuyến Miễn Phí

Cao Văn Lương, Đàm Đức Tiến, Đỗ Công Thung, 2014. Thực trạng cỏ biển quanh vùng ven bờ Tây vịnh Bắc bộ. Tạp chí khoa học và technology Biển; Tập 14, Số 3A; 2014: 223-229. DOI: 10.15625/1859-3097/14/3A/5196

WWF Việt Nam, 2003. Xây dựng các bản đồ HST tiêu biểu ở Việt Nam

Satus and challenges of ecosystems in Vietnam & some recommended restoration measures

Aso. Prof. Le Xuan Canh

Institute of Ecology và biological Resurces/VAST

Abstract:

In 2021 the UNDP is declearing the UN Decade on Ecosystem Restoration (2021-2030), is a hotline for the protection and revival of ecosystems all around the World, for the hunger eradication, poverty reduction, climate change adaptation & prevention of the extinction of many species due khổng lồ the increasing of high preasure of human activities và climate change. Vietnam is trying khổng lồ conserved and restored the natural ecosystems – natural beauty, toward to the suistanable development goals.

kimsa88
cf68