Cái tôi cá nhân trong phong trào thơ mới

     

Ban biên tập xin giới thiệu nội dung bài viết của người sáng tác Bảo Châu về “Cái giỏi của Thơ mới”. Trong bài viết này, người sáng tác đã triệu tập làm phân tích hồ hết nội dung như: sự xác minh “cái tôi”, nỗi bi lụy cô đơn, cảm giác thiên nhiên và tình yêu cũng như đề cập mang đến một số đặc sắc về nghệ thuật và thẩm mỹ trong Thơ mới.

Bạn đang xem: Cái tôi cá nhân trong phong trào thơ mới

Ngày nay, khi nhắc tới hai trường đoản cú “Thơ mới”, tức thì lập tức người ta nghĩ ngay đến một thời kì trong quá trình phát triển tỏa nắng của lịch sử văn học dân tộc. Người ta lại biết đến Thơ bắt đầu qua những bài thơ tiêu biểu của những tác trả nổi danh như Xuân Diệu, cầm cố Lữ, Huy Cận, Chế Lan Viên, Đông Hồ, Nguyễn Nhược Pháp, lưu giữ Trọng Lư, Nguyễn Bính… Nhưng ít ai biết được rằng, để có được một trào lưu thơ với đúng như tên gọi của nó, chũm hệ nghệ thuật sĩ thời bấy giờ đã trải qua những cách thăng trầm như vậy nào.

Thật vậy, phong trào Thơ bắt đầu (1932 – 1945) khi vẫn đang còn trong thời gian “trứng nước” đang phải đối mặt với ít nhiều những ý kiến, quan điểm phản đối nóng bức , khỏe mạnh của “thơ cũ”. Làng mạc hội truyền thống vn chưa “cho phép”, chưa “chuẩn bị” để triển khai một cuộc “cách mạng trong thi ca”. Bởi vì vậy, vào một trong những ngày nọ (10 – 3 – 1932) “Cuộc biện pháp mạng trong thi ca sẽ nhóm dậy” (Hoài Thanh – Hoài Chân). Lần thứ nhất trong thành trì thơ cũ hiển thị một lỗ thủng với bài thơ “Tình già” của Phan Khôi bên trên tờPhụ thanh nữ Tân văn. Nói như Huy Cận trong bài phát biểu nhân kỉ niệm 60 năm phong trào Thơ mới (15 – 02 – 1992) “Bây tiếng đây, Thơ new đã nghiễm nhiên phía bên trong văn mạch dân tộc bản địa và là 1 trong chương rất đặc trưng trong lịch sử dân tộc văn học nước nhà. Nhưng mà hồi kia (1932) Thơ new là nỗi niềm, thái độ, là 1 cuộc ra trận của cả một cụ hệ văn chương, một lực lượng trẻ con văn hoá dân tộc bản địa quyết thay đổi cả một nền văn thơ, văn chương đang mỏi mòn, thô cứng, bạc màu”.

Tổng kết về Thơ mới, Hoài Thanh, Hoài Chân trongThi nhân Việt Namđã khẳng định: “Không lấy một người đối chiếu với một người, hãy đem thời đại đối chiếu với thời đại. Tôi quyết rằng chưa tồn tại thời đại nào phong phú và đa dạng như thời đại này trong lịch sử thi ca Việt Nam. Chưa lúc nào người ta thấy lộ diện cùng một lượt một hồn thơ rộng mở như thế Lữ, mộng mị như lưu Trọng Lư, hùng tráng như Huy Thông, trong sạch như Nguyễn Nhược Pháp, ảo não như Huy Cận, quê mùa như Nguyễn Bính, kì lạ như Chế Lan Viên và tha thiết, rạo rực, do dự như Xuân Diệu”.


*

Thơ mới tạo lập và chứa đựng nhiều nỗi niềm, là một trào lưu thơ, một nền thơ, những nhà Thơ new có quan điểm thẩm mĩ, có những cách thể hiện nay riêng được định hình trải qua các nhà thơ tiêu biểu, tự đó bỏ ra phối cả nền thơ.

1. Sự xác định “cái tôi”

Trước hết, Thơ new thể hiện “cái tôi” cá nhân (In-di-vi-du) một giải pháp rõ rệt. “Cái tôi” vào Thơ mới bao gồm cái tinh tươm, tinh tường của chính nó và mẫu lớn muốn hòa vào đại dương, muốn đẩy xa không ngừng cả lớp sóng của cả trường giang. “Cái tôi” lúc vừa bắt đầu phát hiện ra, nó đã mang lại cho ta các giá trị mới. Nó mô tả sự đổi mới của thơ vì cuộc đời và lẽ sống. “Cái tôi” trong Thơ new xuất hiện gắn liền với từng lớp thị dân, thêm với nền hiện đại công nghiệp, kia vừa là sản phẩm, vừa là công ty của nền văn hoá mới. Các nhà Thơ mới đều phải sở hữu ý thức xác định mình như 1 thực thể duy nhất không lặp lại.

Nền văn học tập trung đại vào khuôn khổ cơ chế phong kiến công ty yếu là một trong những nền văn học phi ngã. Sự cựa quậy, cải tiến vượt bậc tìm đến bản ngã đã ít nhiều xuất hiện nay trong thơ hồ nước Xuân Hương, Nguyễn Công Trứ,… Đến phong trào Thơ mới, “cái tôi” ra đời đòi được hóa giải cá nhân, thoát ra khỏi luân lí lễ giáo phong kiến chính là sự tiếp nối và đề cao cái phiên bản ngã sẽ được khẳng định trước đó. Đó là 1 sự sàng lọc khuynh hướng thẩm mỹ và tư duy nghệ thuật mới của những nhà Thơ mới.Ý thức về “cái tôi” đã mang đến một sự nhiều chủng loại phong phú trong phương pháp biểu hiện. “Cái tôi” với tư cách là một phiên bản thể, một đối tượng người sử dụng nhận thức cùng phản ánh của thơ ca đã mở ra như một thế tất văn học. Đó là con bạn cá tính, nhỏ người bản năng chứ chưa hẳn con fan ý thức nghĩa vụ, lúc này nó đàng hoàng cách ra “trình làng” (chữ sử dụng của Phan Khôi). Xuân Diệu – “nhà thơ tiên tiến nhất trong những nhà Thơ mới” (Hoài Thanh) lên tiếng trước:

“Tôi là con chim đến từ núi lạ,

Ngứa cổ hót chơi”

(Lời thơ vào tập gửi hương)

hay:

“Tôi là bé nai bị chiều đánh lưới,

Không biết đi đâu, đứng sầu bóng tối”

(Khi chiều giăng lưới)

Có khi đại tự nhân xưng “tôi” đưa thành “anh”:

“Anh lưu giữ tiếng, anh nhớ hình, anh ghi nhớ ảnh.

Anh lưu giữ em, anh ghi nhớ lắm em ơi!”

(Tương tư chiều)

Thảng hoặc gồm khi lại là “Ta”:

“Ta là Một, là riêng là trang bị Nhất.

Không tất cả chi đồng chí nổi cùng ta”

(Hy Mã Lạp sơn)

Thơ mới tôn vinh “cái tôi” như một sự cố gắng cuối thuộc để khẳng định bạn dạng ngã của chính mình và mong được đóng góp vào “văn mạch dân tộc”, mở đường đến sự trở nên tân tiến của thi ca vn hiện đại.

2 . Nỗi bi thảm cô đơn

Trong bàiVề cái bi lụy trong Thơ mới, Hoài Chân nhận định rằng “Đúng là Thơ bắt đầu buồn, bi thương nhiều”, “Cái bi thiết của Thơ mới chưa hẳn là cái ảm đạm ủy mị, bạc tình nhược mà là chiếc buồn của những người tất cả tâm huyết, gian khổ vì bị thuyệt vọng chưa tìm kiếm thấy lối ra”.

Xem thêm: Cách Định Vị Bạn Bè Trên Facebook Vô Cùng Đơn Giản, Cách Định Vị Facebook Bạn Be

“Cái tôi” vào Thơ new trốn vào các nẻo đường khác nhau, ở chỗ nào cũng thấy bi tráng và cô đơn. Nỗi bi quan cô đơn tràn ngập trong cảm thức vềTiếng thuvới hình ảnh:

“Con nai tiến thưởng ngơ ngác

Đạp trên lá kim cương khô”

(Lưu Trọng Lư)


Với Chế Lan Viên kia làNỗi bi thương thương nhớ tiếc dân Hời(dân Hời tức là dân Chàm):

“Đường về thu trước xa xôi lắm

Mà kẻ đi về có một tôi”

Nghe một tiếng kê gáy mặt sông, lưu Trọng Lư cảm thấy được nỗi bi tráng “Xao xác gà trưa gáy não nùng” còn Xuân Diệu lại thấy “Tiếng kê gáy ai oán nghe như máu ứa”. Về điều này, Hoài Chân nhận định rằng “Xuân Diệu cần là người bi đát nhiều, gian khổ nhiều bắt đầu viết được rất nhiều câu thơ nhức xương như: “Thà một phút huy hoàng rồi đột tối. Còn hơn bi lụy le lói xuyên suốt trăm năm”.

Nỗi buồn cô đơn là cảm xúc của nhà nghĩa lãng mạn. Với những nhà Thơ mới, nỗi ảm đạm ấy còn là cách giải thoát trọng tâm hồn, là niềm mong muốn được trải lòng với đời với với bao gồm mình.

Lưu Trọng Lư vẫn “mỉm mỉm cười trong thú nhức thương”. Đồng thời, các nhà Thơ mới quan niệm rằng cô đơn, buồn đó là cái đẹp. Huy Cận vẫn từng bảo rằng “Cái đẹp lúc nào cũng tương đối buồn”. Những quan niệm ấy có lẽ được khởi nguồn từ phương Tây khi bên thơ Mĩ Edgar Allan Poe đã từng có lần nói: “Giọng điệu ai oán là giọng điệu thích hợp với thơ ca”. Rõ ràng, khi quan niệm như vậy thì bài toán thể hiện quả đât tự nhiên cũng mặt khác cho bài toán bộc bạch chổ chính giữa trạng. Huy Cận đã buộc phải thốt lên:

“Hồn cô quạnh như đảo rời dặm biển”

(Mai sau)

Cả một thiên cổ sầu ngìn năm dồn hóa học vào vào một vai trung phong hồn thơ. Hoài Thanh đã nhận được xét trongThi nhân vn rằng: “Các cầm nhà ta khi thấy được một cô bé xinh đẹp thì có cảm xúc tội lỗi”. Tuy nhiên xã hội đã đổi mới rồi, “Một thôn hội mới hình thành sửa chữa thay thế cho thôn hội truyền thống. Một ý thức hệ bắt đầu đang hình thành vậy cho ý thức hệ cố hữu. Một con tín đồ mới – dầu chưa hẳn là nhiều phần quốc dân đang mong muốn hướng cuộc sống đời thường theo ý của họ. Mọi con bạn “ở nhà Tây, nhóm mũ Tây, đi giầy Tây, mang áo Tây…”.

Các công ty Thơ new say sưa viết về những tình yêu dang dở. Chúng ta quan niệm:

“Tình chỉ đẹp khi còn dang dở

Đời mất vui khi sẽ vẹn câu thề”

(Ngập xong – hồ Dzếnh)

Vũ Hoàng Chương như mất không còn cả niềm đam mê, khi:

“Em ơi lửa tắt bình khô cạn

Đời vắng ngắt em rồi say với ai?”

(Đời vắng tanh em rồi)

Hàn mặc Tử cũng “hoá dở hơi khờ”:

“Người đi một phần hồn tôi mất

Một nửa hồn tôi hóa đần độn khờ”

(Những giọt lệ)

Chủ nghĩa lãng mạn hay viết về số đông đề tài thiên nhiên và tình yêu, hay vạn vật thiên nhiên và tình thương là vấn đề rất tương xứng với những nhà thơ. Do vậy, Hoài Thanh đã có lần khen nhì câu thơ hay độc nhất trong nền thơ ca viết về đề tài ngày thu của Bích Khê:“Tôi đã chạm mặt trongTinh huyếtnhững câu thơ hay vào bậc nhất trong thơ Việt Nam: “Ô! Hay bi tráng vương cây ngô đồng. Tiến thưởng rơi! quà rơi! Thu mênh mông”.

Thơ mới nói thông thường thường thích phần nhiều cảnh “sông lâu năm trời rộng”, những cảnh gợi cho người ta cảm xúc bâng khuâng, man mác, cô đơn… các nhà Thơ mới thích mọi đêm trăng lạnh, những chiều tối tà mà tiêu biểu vượt trội là Huy Cận với bài bác Tràng giang:

“Lòng quê dợn dợn vời bé nước,

Không khói hoàng hôn cũng nhớ nhà”

3. Xúc cảm về vạn vật thiên nhiên và tình yêu

Ngay từ lúc ra đời, Thơ mới đã thay đổi cảm xúc, đã tạo nên một cảm xúc mới trước cuộc sống và trước thiên nhiên, vũ trụ. Cảm xúc về vạn vật thiên nhiên và tình yêu đã hình thành bộ phương diện riêng cho Thơ mới. Đó là vẻ xinh xắn mới, đầy mùi hương sắc, âm thanh, tràn trề sự sống.

Đây là cảnh mưa xuân vào thơ Nguyễn Bính:

“Bữa ấy mưa xuân phơi cun cút bay

Hoa xoan lớp lớp rụng rơi đầy”

(Mưa xuân)

Và đó là hình ảnh buổi trưa hè:

“Buổi trưa hè nhè nhẹ trong ca dao.


Có cu gáy với bướm kim cương nữa chứ”

(Đi giữa đường thơm – Huy Cận)

Trong thơ Chế Lan Viên có nhiều những hình ảnh như:

“Bướm đá quý nhè nhẹ bay ngang bóng

Những khóm tre cao rủ trước thành”

(Thu (I))

Tất cả gợi lên hình hình ảnh quê mùi hương bình dị, thân trực thuộc với mỗi người Việt Nam. đa số cung bậc của tình thương đã làm cho thăng hoa xúc cảm các nhà Thơ mới.

“Ông hoàng của thơ tình” Xuân Diệu phân trần một biện pháp hồn nhiên:

“Tôi khù khờ lắm, gàn ngơ quá

Chỉ biết yêu thôi chưa bao giờ gì”

(Vì sao?)

Khác với Xuân Diệu, đơn vị thơ Chế Lan Viên cảm giác thân phận bởi nỗi cô đơn sầu não:

“Với tôi tất cả như vô nghĩa

Tất cả không bên cạnh nghĩa khổ đau”

(Xuân)

Nói chung, Thơ mới thể hiện nỗ lực cố gắng sáng tạo bề ngoài thơ ca. Nói theo cách khác trong Thơ mới, có khá nhiều câu thơ rất mới lạ so cùng với thơ ca truyền thống. Cái bắt đầu ấy được bộc lộ trong giải pháp thể hiện của những nhà thơ chịu tác động bởi Baudelaire và phe phái tượng trưng Pháp, với hầu như câu thơ đầy tính “nổi loạn” như:

“Ô kìa! trơn nguyệt è cổ truồng tắm

Lộ dòng khuôn vàng mặt dưới khe”

(Bẽn lẽn – Hàn mặc Tử)

Và đấy là những câu thơ hoàn toàn mới lạ của Xuân Diệu:

“Hơn một loài hoa đang rụng cành

Trong vườn nhan sắc đỏ rủa color xanh”

(Đây mùa thu tới)

4. Một số rực rỡ về nghệ thuật

Thơ mới là 1 trong bước phát triển quan trọng đặc biệt trong tiến trình tân tiến hóa nền văn học quốc gia những năm đầu vắt kỉ XX với mọi cuộc cải tiến nghệ thuật sâu sắc.

Về thể loại, thuở đầu Thơ new phá phách một biện pháp phóng túng bấn nhưng từ từ trở về với những thể thơ truyền thống rất gần gũi như thơ ngũ ngôn, thất ngôn, thơ lục bát. Những bài thơ ngũ ngôn cóTiếng thu(Lưu Trọng Lư),Ông đồ(Vũ Đình Liên),Em đi miếu Hương(Nguyễn Nhược Pháp)… các nhà thơ Huy Cận, Xuân Diệu, Chế Lan Viên, T.T.Kh chủ yếu viết theo thể thơ thất ngôn, còn Nguyễn Bính, cầm Lữ lại sử dụng thể thơ lục chén v.v…

Cách hiệp vần vào Thơ bắt đầu rất phong phú, ít thực hiện một vần (độc vận) mà dùng những vần như trong thơ cổ phong ngôi trường thiên: vần ôm, vần lưng, vần chân, vần liên tiếp, vần gián bí quyết hoặc không theo một trơ trẽn tự độc nhất vô nhị định:

“Tiếng địch thổi đâu đây

Cớ sao nghe réo rắt

Lơ lửng cao đưa tận chân mây xanh ngắt

Mây bay… gió quyến, mây bay

Tiếng vi vút như khoan như dìu dặt

Như hắt hiu cùng hơi gió heo may”


(Tiếng trúc hoàn hảo nhất – vậy Lữ)

Sự phối hợp giữa vần cùng thanh điệu tạo cho cho Thơ bắt đầu một nhạc điệu riêng.

Đây là mọi câu thơ toàn thanh bằng:

“Sương nương theo trăng kết thúc lưng trời

Tương bốn nâng lòng lên đùa vơi” (Xuân Diệu)

hay:

“Ô hay! ảm đạm vương cây ngô đồng

Vàng rơi!

Vàng rơi!

Thu mênh mông”(Bích Khê)

Ngoài việc áp dụng âm nhạc, Thơ mới còn áp dụng cách ngắt nhịp một bí quyết linh hoạt:

“Thu rét / càng thêm nguyệt tỏ ngời

Đàn kinh như nước / rét / trời ơi!” (Xuân Diệu)

Ở một mặt khác, cuộc đổi mới về ngữ điệu Thơ mới ra mắt khá rầm rộ. Thoát ra khỏi tính quy phạm chặt chẽ và hệ thống ước lệ um tùm của “Thơ cũ”, Thơ bắt đầu mang đến cho những người đọc một thế giới nghệ thuật giàu giá chỉ trị tạo hình và quyến rũ sâu sắc:

“Con đường nhỏ nhỏ, gió xiêu lòng xiêu

Lả lả cành hoang nắng và nóng trở chiều” (Xuân Diệu)

hay:

“Mưa đổ bụi êm êm bên trên bến vắng

Đò biếng lười ở mặc bên dưới sông trôi” (Anh Thơ)

Sự nhiều chủng loại về thể loại, vần và nhạc điệu cùng rất tính hình tượng, cảm hứng của ngôn ngữ đã tạo nên một phong cách miêu tả tinh tế, bằng cảm giác, bằng color hội họa của thơ mới. Đây là tranh ảnh “Mùa xuân chín” được Hàn khoác Tử cảm thấy qua màu sắc và âm thanh:

“Trong làn nắng nóng ửng, khói mơ tan

Đôi căn nhà tranh lấm tấm vàng

Sột soạt gió trêu tà áo biếc

Trên dàn thiên lý. Trơn xuân sang”

Thơ mới ảnh hưởng thơ Đường khá đậm nét. Sự gặp gỡ thân thơ Đường cùng Thơ mới đa phần ở thi tài, thi đề. Những nhà thơ bắt đầu chỉ tiếp thu cùng giữ lại hồ hết mặt tích cực, văn minh của thơ Đường trong những sáng tác của Đỗ Phủ, Lý Bạch, Bạch Cư Dị,… vào bàiTràng giang, Huy Cận mượn tứ thơ của Thôi Hiệu để giãi tỏ lòng yêu nước:

“Lòng quê dợn dợn vời con nước

Không sương hoàng hôn cũng ghi nhớ nhà”

Nếu sự tác động thơ Đường tạo nên thơ giờ đồng hồ Việt càng phong phú và đa dạng giàu bao gồm thêm, tinh tế hơn vậy thì sự tác động thơ ca lãng mạn Pháp góp thêm phần cho Thơ mới sáng chế về thi hứng, văn pháp và cách mô tả mới lạ, độc đáo. Trong những nhà thơ thứ nhất chịu tác động sâu dung nhan thơ Pháp là cụ Lữ, Huy Thông, về sau là Xuân Diệu, Hàn khoác Tử,…

Trong bài bác “Thơ mới – cuộc nổi loạn ngôn từ” Đỗ Đức đọc nêu thừa nhận xét về hệ thống ngôn từ Thơ mới “Thơ mới là bạn dạng hòa âm của nhị nền văn hóa truyền thống xa nhau vời vợi, là bạn dạng giao hưởng trọn cổ cùng hiện đại”. Đó là sự việc giao bôi tiếng Việt với thơ Đường cùng thơ ca thơ mộng Pháp cụ kỷ XIX. Sự tác động thơ Đường và thơ ca lãng mạn Pháp đối với phong trào Thơ new không bóc tách rời nhau. Điều này cho biết tác cồn và ảnh hưởng từ các phía đối với Thơ mới là một trong những tất yếu đuối trong vượt trình tiến bộ hóa thơ ca. Chính sự kết phù hợp Đông -Tây nói bên trên đã sinh sản nên bản sắc dân tộc bản địa và sức lôi cuốn riêng của Thơ mới.

Xem thêm: Triển Lãm Tiếng Anh Là Gì ?, Tiếng Việt Phòng Triển Lãm Nghệ Thuật Tiếng Anh Là Gì

Sau 88 năm, kể từ khi ra đời cho đến nay, trào lưu thơ new đã có chỗ đứng vững chắc trong cuộc sống văn học dân tộc. Qua thời gian, đông đảo giá trị giỏi đẹp của phong trào Thơ mới nước ta 1932-1945 càng được thách thức và tất cả sức sống lâu bền trong thâm tâm các cầm cố hệ fan đọc.

kimsa88
cf68